MẦM XANH SỐ – TỪ MỘT CÚ CLICK ĐẾN TRÁCH NHIỆM VỚI HÀNH TINH XANH
Không phải mọi cú click đều vô hại. Một bức ảnh được tạo ra chỉ để xem cho vui, một video được tạo ra rồi bỏ đó, một yêu cầu AI được thực hiện chỉ vì tò mò… phía sau mỗi lần sử dụng vẫn là tài nguyên máy tính, điện năng và những tác động nhất định đến môi trường. Từ một câu hỏi tưởng như rất nhỏ ấy, đội Mầm Xanh Số – Trường Cao đẳng Y tế Bắc Ninh đã xây dựng một dự án truyền thông với thông điệp: sinh viên hãy sử dụng AI có trách nhiệm hơn và thông minh hơn.
Ngày 14/8/2026, Hội trại “Vì Một Hành Tinh Xanh” năm 2026 diễn ra tại Trường Cao đẳng Công nghệ Việt – Hàn Bắc Giang, quy tụ sinh viên đến từ 16 trường cao đẳng, trung cấp nghề thuộc Dự án “Vì một hành tinh xanh và Giáo dục AI – Kiến tạo tương lai”. Hội trại hướng tới việc tạo cơ hội để sinh viên trải nghiệm STEM gắn với môi trường, phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng mềm và phương pháp học tập thông qua dự án.
Tại Đề số 2 – Thủ lĩnh Xanh, Trường Cao đẳng Y tế Bắc Ninh tham gia với đội Mầm Xanh Số, mang đến dự án “AI xanh hay Trái Đất nóng?”. Tên đội và chủ đề được thể hiện xuyên suốt trong sản phẩm dự thi.
Một cú click – một câu chuyện về tài nguyên
AI đang giúp con người tạo ra hình ảnh, video, văn bản và vô số nội dung khác chỉ trong vài giây. Chính sự nhanh chóng và tiện lợi ấy đôi khi khiến người sử dụng quên mất rằng phía sau mỗi yêu cầu gửi đến AI vẫn là cả một hệ thống công nghệ cần máy chủ, trung tâm dữ liệu, điện năng và tài nguyên để vận hành.
Vì vậy, Mầm Xanh Số không lựa chọn cách truyền thông theo hướng “AI là xấu” hay kêu gọi sinh viên hạn chế sử dụng AI một cách cực đoan.
Thông điệp của đội là:
Hãy sử dụng AI có trách nhiệm hơn và thông minh hơn.
Một bức ảnh AI được tạo ra chỉ để thử một câu lệnh rồi không bao giờ sử dụng. Một video được tạo đi tạo lại chỉ để tìm cảm giác “ưng mắt”. Những yêu cầu không cần thiết, những lần tạo nội dung lặp lại hoặc lãng phí… đều đặt thêm nhu cầu lên hệ thống công nghệ phía sau.
Nếu đã sử dụng AI, hãy sử dụng nó cho một mục đích có giá trị.
Đó chính là điểm mà dự án truyền thông của Mầm Xanh Số muốn hướng tới: thay đổi thói quen sử dụng AI của sinh viên từ “thích gì tạo nấy” sang sử dụng có mục đích, có cân nhắc và có trách nhiệm với môi trường.
“Thủ lĩnh xanh” không phải là một danh hiệu
Một điểm đặc biệt trong ý tưởng của Mầm Xanh Số nằm ở cách đội biến dự án từ một ý tưởng truyền thông thành một hoạt động có thể triển khai ngay trong nhà trường.
Thay vì xây dựng một dự án phụ thuộc vào nguồn kinh phí lớn hay cần một bộ máy tổ chức phức tạp, nhóm hướng tới việc sử dụng chính cán bộ Đoàn, cán bộ lớp làm lực lượng “Thủ lĩnh xanh”.
Những sinh viên này sẽ trực tiếp trở thành người triển khai và lan tỏa thông điệp tới các lớp, các chi đoàn và cộng đồng sinh viên.
Từ những người tiếp nhận thông tin, sinh viên trở thành người dẫn dắt sự thay đổi.
Đây cũng là điểm khiến dự án có tính khả thi cao: bước đầu có thể triển khai ngay trong môi trường nhà trường, với nguồn lực con người sẵn có và gần như không đòi hỏi chi phí ban đầu đáng kể.
Thay vì chờ một dự án lớn với ngân sách lớn mới bắt đầu hành động, Mầm Xanh Số lựa chọn một cách tiếp cận đơn giản hơn:
Có thể bắt đầu từ chính lớp học.
Có thể bắt đầu từ chính cán bộ lớp.
Có thể bắt đầu từ chính một cú click của mỗi sinh viên.
70 phút và hai bức tranh – nơi ý tưởng bắt đầu được thử thách
Theo thể lệ Hội trại, các đội phải trực tiếp thực hiện phần thi bằng bộ dụng cụ do Ban tổ chức cung cấp trong thời gian 70 phút; sinh viên là người thực hiện toàn bộ phần thi và giảng viên không được hỗ trợ hay can thiệp dưới bất kỳ hình thức nào.
Mầm Xanh Số lựa chọn cách thể hiện khá đặc biệt.
Thay vì cố gắng sử dụng thật nhiều nguyên liệu để tạo nên một sản phẩm cầu kỳ, đội tập trung vào phương pháp vẽ và tô màu, tạo nên hai bức tranh mô tả ý tưởng dự án. Sản phẩm chỉ sử dụng một chiếc cốc giấy và một lượng nhỏ giấy màu để hoàn thiện.
Và chính lựa chọn này đã tạo ra một tình huống đáng nhớ trong vòng sơ khảo.
“Không sử dụng hết nguyên liệu cũng là một cách để bảo vệ môi trường”
Tại vòng sơ khảo, Ban giám khảo trực tiếp đến từng khu vực trại. Mỗi đội có 7 phút để vừa thuyết trình vừa trả lời các câu hỏi.
Phần trình bày của Mầm Xanh Số đã tạo được sự hài lòng với Ban giám khảo. Nhưng một câu hỏi được đặt ra ngay sau đó:
Ban tổ chức cung cấp rất nhiều nguyên liệu như giấy màu, đũa gỗ… nhưng tại sao đội lại không sử dụng chúng để sản phẩm đa dạng, bắt mắt hơn?
Đại diện đội đã trả lời:
“Bọn em biết là nếu sử dụng nhiều nguyên liệu thì sản phẩm sẽ đa dạng hơn, có thể đẹp hơn, bắt mắt hơn. Nhưng khi bọn em làm sản phẩm này chủ đạo bằng phương pháp vẽ, tô màu đã gần như là đủ, nên bọn em thiết nghĩ mình đang trong dự án bảo vệ môi trường, việc bọn em không sử dụng hết nguyên liệu cũng là một cách để tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường.”
Câu trả lời nhận được sự đánh giá cao bởi nó không chỉ giải thích cho cách làm sản phẩm.
Nó quay trở lại đúng bản chất của dự án.
Nếu mục tiêu là bảo vệ môi trường, tại sao phải sử dụng thêm tài nguyên khi không thực sự cần thiết?
Và cũng giống như thông điệp mà Mầm Xanh Số muốn gửi tới sinh viên về AI:
Không phải cái gì có thể tạo ra cũng nhất thiết phải tạo ra.
Không phải tài nguyên được cung cấp thì nhất thiết phải sử dụng hết.
Không phải một cú click nào cũng cần thiết.
Đó chính là tinh thần “dùng vừa đủ – sử dụng có trách nhiệm” mà đội muốn đưa vào văn hóa sử dụng AI của sinh viên.
Chưa biết kết quả, nhưng đã chuẩn bị cho vòng tiếp theo
Sau vòng sơ khảo, kết quả chưa được công bố ngay.
Đến đầu giờ chiều, Ban tổ chức thông báo 4/8 đội được lựa chọn bước vào vòng thuyết trình và phản biện trước toàn thể hội trại.
Mầm Xanh Số đã lọt vào vòng tiếp theo.
Nhưng khoảng thời gian chuẩn bị gần như không có.
Trong khoảng một giờ nghỉ trưa, thay vì nghỉ ngơi, các thành viên trong đội nhanh chóng tập trung hoàn thiện slide thuyết trình chi tiết về sản phẩm và dự án.
Từng thành viên tiếp tục phân công công việc, hoàn thiện nội dung, hệ thống hóa ý tưởng và chuẩn bị phương án trả lời phản biện.
Bởi vòng cuối không còn là câu chuyện của một sản phẩm được trưng bày tại khu vực trại.
Đó là lúc cả đội phải đứng trước toàn thể hội trại, trình bày dự án và trực tiếp trả lời những câu hỏi phản biện từ Ban giám khảo – đúng với cấu trúc vòng chung kết được Ban tổ chức quy định.
Từ một ý tưởng truyền thông đến một dự án có thể bắt đầu ngay
Ở vòng chung kết, Mầm Xanh Số không chỉ nói về vấn đề.
Đội đưa ra giải pháp.
Cốt lõi của dự án là xây dựng một lực lượng “Thủ lĩnh xanh” từ chính cán bộ Đoàn, cán bộ lớp. Đây sẽ là những hạt nhân trực tiếp thực hiện các hoạt động truyền thông, lan tỏa nhận thức và hướng dẫn sinh viên thay đổi cách sử dụng AI.
Dự án không đòi hỏi phải chờ một nguồn ngân sách lớn mới có thể bắt đầu.
Bước đầu, dự án có thể triển khai ngay trong nhà trường với nguồn lực con người sẵn có và chi phí gần như bằng không.
Các “Thủ lĩnh xanh” có thể bắt đầu từ những việc rất đơn giản: truyền thông về sử dụng AI có trách nhiệm, giúp sinh viên nhận diện những hành vi sử dụng AI lãng phí, khuyến khích đặt mục tiêu rõ ràng trước khi tạo nội dung và hình thành thói quen cân nhắc trước mỗi lần “click”.
Từ một lớp học, có thể lan sang một khoa.
Từ một khoa, có thể lan ra toàn trường.
Và từ những thay đổi nhỏ trong thói quen của hàng nghìn sinh viên, thông điệp về AI có trách nhiệm với môi trường có thể trở thành một phần của văn hóa số trong nhà trường.
Chính tính đơn giản, khả thi và khả năng triển khai ngay này đã giúp ý tưởng của Mầm Xanh Số vượt ra ngoài phạm vi của một sản phẩm dự thi.
Giải cao nhất – phần thưởng cho một tư duy xanh nhất quán
Kết thúc vòng thuyết trình và phản biện, Mầm Xanh Số xuất sắc giành giải cao nhất của Đề số 2.
Chiến thắng ấy đến từ một sản phẩm không chạy theo sự cầu kỳ về vật liệu, mà tập trung vào ý tưởng, thông điệp và khả năng triển khai thực tế.
Từ hai bức tranh được hoàn thành trong thời gian ngắn, đến kế hoạch truyền thông về sử dụng AI có trách nhiệm; từ câu chuyện “một cú click” đến mô hình “Thủ lĩnh xanh”; từ việc tiết kiệm ngay chính những nguyên liệu được Ban tổ chức cung cấp đến một dự án có thể bắt đầu ngay trong nhà trường – tất cả tạo thành một mạch tư duy thống nhất.
Đó cũng là điều khiến Mầm Xanh Số trở nên khác biệt.
Đội không chỉ nói về một hành tinh xanh.
Đội bắt đầu bằng cách suy nghĩ xanh.
Và thông điệp mà những “Mầm Xanh” của Trường Cao đẳng Y tế Bắc Ninh mang về sau Hội trại “Vì Một Hành Tinh Xanh” năm 2026 có lẽ rất giản dị:
AI không phải là vấn đề. Cách chúng ta sử dụng AI mới là điều cần thay đổi.
Hãy sử dụng AI khi thực sự cần.
Hãy tạo ra những nội dung có giá trị.
Hãy hạn chế những lần tạo ra chỉ để thử, để chơi, để rồi bỏ đi.
Bởi phía sau một cú click tưởng như vô nghĩa vẫn là những tài nguyên cần được sử dụng.
Mỗi người dùng AI có trách nhiệm hơn một chút, cũng là thêm một mầm xanh cho tương lai.
MẦM XANH SỐ – TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ BẮC NINH
Đổi mới công nghệ – Trách nhiệm hành tinh – Sáng tạo thông minh – Tiết kiệm năng lượng – Bảo vệ tương lai – Vì một hành tinh xanh!
Tám thành viên – một Mầm Xanh Số
Đằng sau chiến thắng của Mầm Xanh Số là sự phối hợp của 8 thành viên, gồm 1 giảng viên phụ trách và 7 sinh viên đến từ nhiều ngành đào tạo khác nhau của Trường Cao đẳng Y tế Bắc Ninh.
Đội gồm:
- Cô Trịnh Nữ Phan Vinh – Giảng viên phụ trách.
- Sinh viên Phạm Thị Thu Quỳnh – lớp YHCT2A2.
- Sinh viên Bùi Thu Hường – lớp KTPHCN2A1.
- Sinh viên Nguyễn Thị Ngọc Hân – lớp ĐD8A0.
- Sinh viên Nguyễn Thị Ngân – lớp ĐD8A0.
- Sinh viên Phan Trọng Nghĩa – lớp YSĐK2A2.
- Sinh viên Phạm Văn Phúc – lớp YHCT2A2.
- Sinh viên Trần Thị Thu Hiền – lớp ĐD8A1.
Bảy sinh viên đến từ các ngành Y học cổ truyền, Kỹ thuật phục hồi chức năng, Điều dưỡng và Y sĩ đa khoa đã cùng nhau tạo nên một đội thi đa dạng về chuyên môn nhưng thống nhất về mục tiêu./.
